UHMWPE of polypropyleen: welk touw heeft u echt nodig?
UHMWPE of polypropyleen: welk touw heeft u echt nodig?
Beide touwen drijven, beide zijn waterbestendig en beide worden per meter verkocht. Daar houdt de gelijkenis op. UHMWPE is een hoogwaardige vezel gemaakt voor belasting; polypropyleen is een algemene vezel voor dagelijks werk tegen een lage prijs. De verkeerde keuze kost u geld of veiligheid.
Het korte antwoord
- Kies UHMWPE als het touw echte belasting draagt: slepen, lieren, hijsen, permanent afmeren van een zwaar schip, of overal waar rek gevaarlijk is.
- Kies polypropyleen voor licht en tijdelijk werk: fenderlijnen, werplijnen, bijbootlijnen, algemeen sjorren, en overal waar slijtage bij het werk hoort.
De vergelijking
| Eigenschap | UHMWPE (HMPE) | Polypropyleen (HT, type A) |
|---|---|---|
| Constructie | 12-strengs gevlochten | 3-strengs geslagen |
| Norm | ISO 2307 | EN ISO 1346 |
| Drijft op water | Ja | Ja (soortelijk gewicht 0,91 kg/dm³) |
| Wateropname | Zeer laag | Geen (vezel) |
| Rek | Minimaal | Circa 23% rek bij breuk |
| Chemische bestendigheid | Goed | Zeer goed |
| UV-bestendigheid | Goed | Voldoende |
| Smeltpunt | n.v.t. | 165 °C (kritische temperatuur 80 °C) |
| Prijs per meter vanaf | €9,39 (14 mm) | €1,80 (12 mm) |
Waarom rek meer uitmaakt dan mensen verwachten
Polypropyleen rekt ongeveer 23% voordat het breekt. Op een fenderlijn is dat onschadelijk, zelfs nuttig, omdat de rek de schok opvangt. Op een sleeplijn is het omgekeerd: een gerekt touw slaat energie op, en breekt het, dan komt die energie vrij richting wat er aan beide uiteinden zit. Dit is het sterkste argument om bij slepen en lieren UHMWPE te gebruiken.
Wat UHMWPE werkelijk houdt
Minimale breeksterkte van ons 12-strengs UHMWPE touw. Gesplitste waarden liggen lager dan ongesplitste, omdat de splitsing zelf het zwakste punt is.
| Diameter | Gewicht (kg/100 m) | Breeksterkte ongesplitst (kgf) | Breeksterkte gesplitst (kgf) |
|---|---|---|---|
| 14 mm | 11,40 | 21.930 | 19.737 |
| 16 mm | 14,80 | 27.960 | 25.165 |
| 18 mm | 18,50 | 34.540 | 31.086 |
| 20 mm | 22,70 | 41.670 | 37.500 |
| 22 mm | 27,20 | 49.350 | 44.408 |
| 24 mm | 32,20 | 57.020 | 51.316 |
| 26 mm | 37,50 | 65.790 | 59.211 |
| 28 mm | 43,30 | 75.120 | 67.599 |
Minimale breeksterkte is geen werklast. Het is het punt waarop een nieuw, onbeschadigd touw in een laboratoriumtest bezwijkt. De werklast is een fractie daarvan, en die fractie hangt af van de toepassing, de staat van het touw en of de belasting statisch is of schokbelasting. Weet u niet welke veiligheidsfactor voor uw werk geldt, vraag het dan voor u koopt.
Warmte is de grens voor polypropyleen
Polypropyleen heeft een kritische temperatuur van 80 °C en smelt bij 165 °C. Wrijving maakt snel warmte: een polypropyleen lijn die om een bolder of een lierkop schiet, kan zichzelf smelten. Waar een touw onder belasting loopt, is UHMWPE de veiligere vezel.
Kosten per klus, niet per meter
UHMWPE kost een veelvoud per meter. Het is ook tot acht keer lichter dan staaldraad van dezelfde sterkte, prettiger te hanteren en het roest niet. Voor een touw dat jarenlang aan boord blijft en elk seizoen belasting draagt, liggen de kosten per seizoen vaak lager dan het steeds vervangen van een goedkopere lijn. Voor een touw waarvan u weet dat het doorschuurt en vervangen wordt, is polypropyleen de verstandige keuze.
Nog niet zeker?
Vertel ons de klus, de belasting en waar het touw komt te liggen, dan wijzen wij u de juiste diameter. Neem contact op via info@maritiem-winkel.nl.